ROZDZIA£ IV
Monachium
Wiosn± 1912 roku przyjecha³em do Monachium.
Niemieckie miasto! Jak¿e inne ni¿ Wiedeñ! Czu³em siê ¼le, gdy wspomina³em ten
Babilon narodów. Tak¿e dialekt, który by³ podobny do mojego, przypomina³ mi moj± m³odo¶æ
zwi±zan± z Doln± Bawari±. Tak by³o na ka¿dym kroku. Nale¿a³em do tego miasta bardziej
ni¿ do jakiegokolwiek innego miejsca na ¶wiecie i wynika³o to z faktu, ¿e jest ono
nierozerwalnie zwi±zane z moim rozwojem.
W Austrii jedynymi przeciwnikami idei porozumienia byli Habsburgowie i Niemcy. W
pierwszym przypadku by³o to spowodowane przymusem i wyrachowaniem, a w drugim
naiwn± ³atwowierno¶ci± i polityczn± g³upot±. Naiwn± ³atwowierno¶ci± dlatego, ¿e wyobra¿ali
sobie, i¿ uczyni± wielk± przys³ugê niemieckiemu imperium poprzez trójstronne przymierze,
które wzmocni je i zapewni bezpieczeñstwo. Polityczn± g³upot±, poniewa¿ ich wyobra¿enia
nie przylega³y do faktów i w rzeczywisto¶ci pomaga³y uczyniæ z imperium martwe pañstwo,
ci±gnê³y je w przepa¶æ, dlatego zw³aszcza, ¿e ten alians prowadzi³ do coraz wiêkszej
degermanizacji Austrii. Habsburgowie wierzyli, ¿e przymierze z Rzesz± zabezpieczy ich
przed jej ingerencj± - i niestety mieli racjê - umo¿liwi³o to im kontynuowanie polityki
stopniowego wypierania niemieckich wp³ywów wewn±trz pañstwa i w dodatku osi±gali to
³atwo i bez ryzyka. Nie musieli obawiaæ siê ¿adnych protestów ze strony niemieckiego rz±du.
Gdyby w Niemczech gruntowniej studiowano historiê i psychologiê narodów, nikt nie
móg³by uwierzyæ, ¿e Rzym i Wiedeñ mog³yby stan±æ razem do wspólnej walki. W³ochy
sta³yby siê prêdzej wulkanem, ni¿by jakikolwiek rz±d o¶mieli³ siê wys³aæ choæby jednego
W³ocha na pole bitwy z pomoc± temu fanatycznie znienawidzonemu habsburskiemu
pañstwu. Kilka razy obserwowa³em z Wiednia namiêtne lekcewa¿enie i bezgraniczn±
nienawi¶æ, jak± W³osi odczuwali do austriackiego pañstwa. Grzechy Habsburgów w stosunku
do W³och, ich wolno¶ci, niezale¿no¶ci by³y tak wielkie w ci±gu wieków, ¿e mog³yby zostaæ
zapomniane, nawet gdyby chciano, aby tak siê sta³o. Ale nie by³o pragnienia zarówno w
narodzie, jak i we w³oskim rz±dzie. Dlatego dla W³och istnia³y tylko dwie mo¿liwo¶ci
kontaktów z Austri± - porozumienie albo wojna.
Wybieraj±c to pierwsze, mo¿na by³o spokojnie przygotowywaæ siê na drug±
ewentualno¶æ.
Niemiecka polityka by³a zarówno bezsensowna, jak i ryzykowna, dlatego zw³aszcza,
¿e austriackie stosunki z Rosj± zmierza³y coraz bardziej w kierunku wojny.
Dlaczego wiêc w ogóle zawarto porozumienie?
Po prostu po to, by w przysz³o¶ci zabezpieczyæ Rzeszê, kiedy ju¿ stanie na w³asnych
nogach. Ale przysz³o¶æ Rzeszy nie by³a niczym innym jak pytaniem o mo¿liwo¶æ egzystencji
narodu niemieckiego.
A przyrost naturalny Niemiec wynosi³ wówczas oko³o dziewiêciuset tysiêcy rocznie.
Zdobywanie nowych terytoriów dla osadnictwa wzrastaj±cej liczby obywateli przynosi
ogromne korzy¶ci szczególnie je¿eli bierze siê pod uwagê przysz³o¶æ, a nie tylko chwilê
obecn±.
Jedyn± nadziej± na sukces tej polityki terytorialnej s± w dzisiejszych czasach
zdobycze w Europie, a nie na przyk³ad w Kamerunie. Walka o nasz± egzystencjê jest
naturalnym d±¿eniem.
Istnieje jeszcze jedna przyczyna, dla której to rozwi±zanie wydaje siê byæ s³uszne.
Wiele pañstw europejskich przypomina dzisiaj piramidy stoj±ce na swoim szczycie.
Ich powierzchnia w Europie wydaje siê ¶miesznie. ma³a w porównaniu z ich koloniami,
handlem zagranicznym itd. Mo¿na powiedzieæ: wierzcho³ek w Europie, podstawa natomiast
na ca³ym ¶wiecie - w odró¿nieniu od federacji amerykañskiej, której baza znajduje siê na
kontynencie i tylko swoim wierzcho³kiem dotyka reszty ¶wiata. St±d ogromna wewnêtrzna
si³a tego pañstwa i s³abo¶æ wiêkszo¶ci europejskich mocarstw kolonialnych.
Nawet Anglia nie jest tu wyj±tkiem, poniewa¿ mamy sk³onno¶ci do zapominania o
prawdziwej naturze anglosaskiego ¶wiata w stosunku do imperium brytyjskiego. Je¿eli tylko
zwróciæ uwagê na ich zwi±zki jêzykowe i kulturalne z federacj± amerykañsk±, to oka¿e siê,
¿e nie mo¿na porównaæ Anglii z ¿adnym innym pañstwem europejskim.
Dlatego jedyna nadzieja Niemiec na przeprowadzenie zdrowej polityki terytorialnej
le¿y w zdobywaniu nowych ziem w Europie. Kolonie s± bezu¿yteczne, poniewa¿ nie s³u¿±
osiedlaniu siê tam Europejczyków na du¿± skalê. W XIX wieku nie by³o jednak ju¿ mo¿liwo¶ci
zdobywania takich terytoriów metodami pokojowymi. Polityka kolonizacyjna tego
rodzaju mog³a byæ prowadzona w ciê¿kich bojach, co by³oby daleko bardziej w³a¶ciwe dla
zdobywania obszarów na kontynencie blisko swego pañstwa ni¿ ziem le¿±cych poza Europ±.
Dla takiej polityki jest mo¿liwy tylko jeden sojusznik' w Europie - Wielka Brytania. Jest
ona jedynym mocarstwem, które mog³oby zabezpieczyæ nasze ty³y w wypadku rozpoczêcia
nowej germañskiej ekspansji (Germanenzug). Mamy takie samo prawo do tego, jakie mieli
nasi przodkowie.
A¿eby osi±gn±æ porozumienie z Angli±, ¿adne ofiary nie bêd± za du¿e. Oznacza³oby
to rezygnacjê z kolonii i znaczenia na morzu oraz powstrzymanie siê od rywalizacji z
brytyjskim przemys³em.
By³ taki moment, w którym mogli¶my rozmawiaæ z Wielk± Brytani± na ten temat,
poniewa¿ rozumia³a ona bardzo dobrze, ¿e Niemcy, maj±c du¿y przyrost naturalny, bêd±
musia³y znale¼æ jakie¶ rozwi±zanie albo w Europie z pomoc± Wielkiej Brytanii, albo gdzie¶
na ¶wiecie bez niej .
Na prze³omie stuleci takie próby by³y czynione w samym Londynie. Ale Niemców
irytowa³a my¶l o " wyci±ganiu z ognia angielskich kasztanów", tak jakby nie by³o mo¿liwe
porozumienie oparte na innych podstawach. Z Angli± mo¿na siê by³o porozumieæ na takich
zasadach. Brytyjska dyplomacja by³a wystarczaj±co m±dra, by wiedzieæ, ¿e bez wzajemnych
ustêpstw nie mo¿na niczego dokonaæ.
Wyobra¼my sobie, ¿e Niemcy zrêczn± polityk± zagraniczn± odegra³y tak± rolê jak
Japonia w 1904 roku trudno by³oby przewidzieæ konsekwencje tego faktu dla Niemiec.
Nigdy nie by³oby wojny ¶wiatowej.
Jednak tak siê nie sta³o.
Wci±¿ jeszcze pozosta³y inne mo¿liwo¶ci: przemys³ i handel ¶wiatowy, potêga morska
i kolonie.
Je¿eli politykê podboju terytorialnego w Europie mo¿na by³o prowadziæ wy³±cznie w
porozumieniu z Wielk± Brytani± przeciwko Rosji, to polityka kolonialna i handel ¶wiatowy
by³y do pomy¶lenia tylko w aliansie z Rosj± przeciwko Wielkiej Brytanii. W tym przypadku
nale¿a³oby bezwzglêdnie wyci±gn±æ wnioski i odsun±æ siê od Austrii.
Przyjêto formu³ê "pokojowego, ekonomicznego podboju ¶wiata". Jej celem by³o
zniszczenie na zawsze polityki si³y, któr± Niemcy stosowali do tego czasu. Byæ mo¿e nie byli
zupe³nie pewni w czasach, gdy ca³kowicie niezrozumia³e zamierzenia pochodzi³y z Wielkiej
Brytanii. W koñcu zdecydowali siê budowaæ flotê nie w celu atakowania i zniszczenia, ale
obrony "¶wiatowego pokoju" i dla pokojowego podboju ¦wiata. W ten sposób zostali
zmuszeni do utrzymania jej na skromn± skalê, nie tylko co do ilo¶ci, ale tak¿e tona¿u
poszczególnych statków, tak ¿e sta³o siê oczywistym, ¿e ich ostatecznym celem jest pokój.
Mowa o "pokojowym, ekonomicznym podboju ¶wiata" by³a najwiêksz± g³upot±, jak±
kiedykolwiek uczyniono, ustanawiaj±c j± g³ówn± zasad± polityki pañstwa, zw³aszcza i¿ nie
wzdragano siê przed wezwaniem Wielkiej Brytanii do udowodnienia, i¿ jest to mo¿liwe do
osi±gniêcia w praktyce. Szkód wyrz±dzonych przez naszych profesorów w nauczaniu historii
i teorii nie mo¿na ju¿ by³o naprawiæ; okaza³o siê, jak wielu uczy siê historii bez jej rozumienia.
W³a¶nie Wielka Brytania mia³a mo¿liwo¶æ poznaæ b³êdno¶æ tej teorii: ¿aden naród nie by³
lepiej przygotowany do ekonomicznego podboju, a pó¼niej do jego utrzymania ni¿ brytyjski.
Tym samym by³o wielkim b³êdem wyobra¿aæ sobie, ¿e Anglia by³a zbyt tchórzliwa, aby
przelewaæ krew w obronie swojej polityki ekonomicznej! Fakt, ¿e brytyjczycy nie posiadali
armii, o niczym nie ¶wiadczy, poniewa¿ nie chodzi tutaj o mo¿liwo¶æ u¿ycia si³y w danej
sprawie, ale raczej o wolê i determinacjê jej u¿ycia. Anglia zawsze posiada³a uzbrojenie,
którego potrzebowa³a. Zawsze walczy³a tak± broni±, która zapewnia³a jej zwyciêstwo.
Walczy³a przy pomocy najemników tak d³ugo, jak d³ugo byli oni wystarczaj±c± si³±. Ale
siêga³a tak¿e do najlepszej krwi ca³ego narodu, kiedy takiej ofiary wymaga³y zwyciêstwa.
Zawsze wykazywa³a determinacjê w walce i nieustêpliwo¶æ w prowadzeniu wojny.
W Niemczech jednak - w szkole, w prasie i w gazetach humorystycznych - idea
brytyjskiego ducha, a nawet wiêcej, ca³ego imperium, by³a pokazywana w sposób
wypaczony, co prowadzi³o do najwiêkszych w³asnych pomy³ek. To wszystko doprowadzi³o do
powstania, z³ej opinii o Anglikach. Ta b³êdna idea rozprzestrzeni³a siê tak bardzo, i¿ ka¿dy
by³ przekonany, ¿e Anglik jest jedynie handlarzem zarówno przebieg³ym, jak i niewiarygodnie
tchórzliwym. Tych niewielu, którzy ostrzegali, ignorowano albo zmuszano do milczenia.
Pamiêtam dok³adnie zdziwienie na twarzach moich towarzyszy broni, kiedy stanêli¶my
twarz± w twarz przeciwko " Tommies" we Flandrii. Po pierwszych kilku dniach bitwy
za¶wita³o ka¿demu z nas w g³owie, ¿e Szkoci nic nie maj± wspólnego z tymi, o których
pisano w prasie humorystycznej i w innych gazetach.
Zwróci³em wówczas uwagê na rolê propagandy i jej najkorzystniejsze formy.
To oszustwo oczywi¶cie by³o korzystne dla tych, którzy je propagowali - mogli
przytaczaæ przyk³ady, jednak¿e by³y one nieprawdziwe, tak jak i pomys³ o s³uszno¶ci
ekonomicznego podboju ¶wiata. Oczekiwali¶my sukcesu tam, gdzie i Anglikowi siê powiod³o.
Tym bardziej, ¿e byli¶my pozbawieni tej tak zwanej brytyjskiej perfidii, co uznawano za
szczególn± zaletê. Wierzono, ¿e to przyci±gnie do nas mniejsze narody i pozwoli zyskaæ
zaufanie wiêkszych.
Warto¶æ trójprzymierza by³a psychologicznie ma³o znacz±ca, poniewa¿ trwa³o¶æ
paktów zmniejsza siê tym bardziej, im mocniej ogranicza siê je do utrzymania istniej±cego
stanu. Z drugiej strony pakt staje siê mocniejszy, je¿eli poszczególne mocarstwa maj±
nadziejê, ¿e zyskaj± okre¶lone korzy¶ci.
Ta prawda znana by³a tylko tak zwanym profesjonalistom. Szczególnie Ludendorff,
pu³kownik Wielkiego Sztabu Generalnego, wskaza³ tê s³abo¶æ w memorandum w 1912 roku.
Naturalnie, mê¿owie stanu nie potraktowali powa¿nie tej sprawy. Niemcy mieli wielkie
szczê¶cie, ¿e wojna 1914 roku wybuch³a po¶rednio przez Austriê i dziêki temu
Habsburgowie zostali zmuszeni do wziêcia w niej udzia³u. Gdyby zdarzy³o siê inaczej,
Niemcy byliby pozostawieni samym sobie.
Pañstwo nie ma nic wspólnego z jak±kolwiek koncepcj± ekonomiczn± lub
ekonomicznym rozwojem. Nie jest ono zgromadzeniem podmiotów gospodarczych w jakim¶
okresie czasu, s³u¿±cych wykonaniu ekonomicznych zadañ, ale organizacj± spo³eczeñstwa
dla jego lepszego funkcjonowania. Tylko to i nic wiêcej powinno byæ przedmiotem
zainteresowania pañstwa.
Pañstwo ¿ydowskie nigdy nie by³o ograniczone do przestrzeni - w takim sensie by³o
pañstwem nieograniczonym - ale by³o ograniczone do rasy. Dlatego ci ludzie tworzyli
pañstwo w pañstwie i by³o ono jednym z najgenialniejszych tworów.
Je¿eli kiedykolwiek Niemcy zyskiwa³y znaczenie polityczne - tak¿e gospodarka
ulega³a poprawie - kiedy gospodarka monopolizowa³a ¿ycie naszych obywateli i t³amsi³a
zalety umys³u - pañstwo za³amywa³o siê ponownie razem z gospodark±.
Gdy zadajemy sobie pytanie, jakie si³y tworz± i utrzymuj± pañstwo, dochodzimy do
wniosku, ¿e mo¿na zawrzeæ to w jednym zdaniu: zdolno¶æ i gotowo¶æ do po¶wiêceñ
poszczególnych jednostek. To, ¿e te cnoty nie maj± nic wspólnego z gospodark±, jest
oczywiste z tego prostego powodu, ¿e cz³owiek nigdy nie po¶wiêca siê dla celów
gospodarczych, to znaczy ¿e nie umiera dla gospodarki, ale za ideê. Nic nie wyró¿nia
bardziej psychologicznej przewagi Anglików w gotowo¶ci do po¶wiêcenia siê narodowym
idea³om ni¿ motywacja do podjêcia walki. Gdy walczyli¶my o chleb, Anglia walczy³a o "
wolno¶æ" - ale nie o w³asn±, lecz mniejszych narodów. W Niemczech wy¶miewano siê z tej
bezczelno¶ci i z³oszczono na ni± udowadniaj±c w ten sposób, jak bezmy¶lna i g³upia by³a
przed wojn± tak zwana niemiecka dyplomacja. Nie mieli¶my najmniejszego pojêcia o istocie
si³, które prowadz± ludzi z w³asnej woli na ¶mieræ.
Tak d³ugo, jak Niemcy byli w 1914 roku przekonani, ¿e walcz± o idea³y, robili to z
zapa³em, ale gdy sta³o siê jasne, ¿e walcz± po prostu o chleb - byliby zadowoleni
zaprzestaj±c walki.
Nasi inteligentni mê¿owie stanu dziwili siê bardzo tej zmianie.
Przed wojn± wierzono, ¿e Niemcy potrafi± pokojowymi metodami, polityk± handlow± i
kolonizacyjn± otworzyæ sobie ¶wiat albo go zdobyæ. By³ to klasyczny przyk³ad na to, ¿e
prawdziwe cnoty, które tworz± i podtrzymuj± pañstwo - si³a woli i determinacja dokonania
wielkich rzeczy - ca³kowicie przepad³y. Rych³ym rezultatem tego by³a wojna ¶wiatowa ze
wszystkimi jej konsekwencjami.
Zacz±³em studiowaæ ustawodawstwo Bismarcka. stopniowo zyskiwa³em przekonanie
o jego fundamentalnych podstawach, tak wielkich, ¿e od tego czasu nie musia³em ju¿ nigdy
my¶leæ o zmianie moich zapatrywañ na to zagadnienie. Podj±³em tak¿e gruntowne badania
stosunków miêdzy marksizmem a judaizmem.
W latach 1913-1914 zacz±³em wyra¿aæ w ró¿nych krêgach moje przekonania, które
obecnie stanowi± czê¶æ doktryny ruchu narodowosocjalistycznego, a mianowicie, ¿e
przysz³ym problemem dla narodu niemieckiego bêdzie zniszczenie marksizmu.
Wewnêtrzny upadek narodu niemieckiego zacz±³ siê du¿o wcze¶niej, ale jak to
czêsto bywa, ludzie nie zdawali sobie sprawy z tego. Czasem traktowali to zjawisko jako
chorobê, ale na ogó³ b³êdnie pojmowali jej przyczyny. Poniewa¿ nikt tego nie chcia³ wiedzieæ,
walka przeciwko marksizmowi nie mia³a wiêkszego znaczenia ni¿ bezsensowne gadulstwo.