ROZDZIA£ VIII
Silny cz³owiek jest najmocniejszy, gdy jest sam
Mocny cz³owiek zyskuje na sile, kiedy jest samotny. Zwyk³y obywatel jest zadowolony
i uspokojony, kiedy s³yszy, ¿e grupy pracownicze przez po³±czenie siê razem w zwi±zki
zawodowe odkry³y element, który jednoczy je w jedno gremium i odrzuci³y to, co je dzieli.
Ka¿dy jest przekonany, ¿e taki zwi±zek ogromnie zyskuje na sile i ¿e dawniej s³abe, ma³e
grupy zmieniaj± siê dziêki temu w potêgê. A jednak jest to po wiêkszej czê¶ci b³êdne.
Jaki¶ jeden cz³owiek g³osi jak±¶ prawdê, apeluje o rozwi±zanie pewnego problemu,
wytycza cel i tworzy ruch, który ma na celu realizacjê jego zamierzeñ.
Jest to sposób na za³o¿enie zwi±zku lub partii, których program ma na celu zarówno
usuniêcie istniej±cego z³a, jak i uzyskanie okre¶lonego stanu rzeczy po jakim¶ czasie.
Kiedy taki ruch zostanie ju¿ powo³any do ¿ycia, mo¿e wtedy ¿±daæ pierwszeñstwa.
Naturalnym biegiem rzeczy by³oby, aby ci wszyscy, którzy pragn± walczyæ o ten sam cel co
ruch, identyfikowali siê z nim i przez to dodali mu si³y, aby lepiej s³u¿y³ d±¿eniu.
S± dwa powody, które zmieniaj± bieg tych spraw.
Pierwszy z nich mo¿e byæ uznany za tragiczny, a drugi za godny politowania, maj±cy
swoje oparcie w ludzkiej s³abo¶ci.
Ka¿de wielkie dzia³anie na tym ¶wiecie jest zwykle spe³nieniem pragnienia od
d³u¿szego czasu obecnego w milionach ludzkich serc i bêd±cego przedmiotem powszechnej
têsknoty.
Cech± charakterystyczn± wielkich kwestii w ka¿dym okresie jest to, ¿e nad ich
rozwi±zaniem pracuj± tysi±ce ludzi i wielu z nich wyobra¿a sobie, ¿e s± wybrani przez
przeznaczenie, lecz dopiero temu, który zwyciê¿y w wolnej grze si³, bêdzie powierzone
zadanie rozwi±zania tego problemu.
Ma to jednak swoj± tragiczn± stronê - ludzie ci walcz± o ten sam cel zmierzaj±c do
niego ró¿nymi drogami. Ka¿dy z nich prawdziwie wierzy w swoj± w³asn± misjê i pod±¿a
w³asn± drog± ca³kowicie lekcewa¿±c innych.
Nierzadko rasa ludzka zawdziêcza³a swoje sukcesy lekcjom wyniesionym z
niepowodzeñ poprzedników. Widzimy w historii, ¿e dwie drogi postêpowania, które w tym
samym czasie prawdopodobnie rozwi±za³yby niemiecki problem, a których g³ównymi
przedstawicielami i mistrzami by³y Austria i Prusy, Habsburgowie i Hohenzolernowie -
powinny biegn±æ od pocz±tku razem; ca³a reszta, zgodnie z ich opiniami, powinna powierzyæ
swoje po³±czone si³y jednej lub drugiej stronie. Wtedy droga tego, który okaza³ siê byæ
bardziej warto¶ciowym, sta³aby siê jedyn±, któr± nale¿a³oby pod±¿aæ, a austriacka metoda
nigdy nie doprowadzi³aby do niemieckiego cesarstwa.
W koñcu to cesarstwo, silne w niemieckiej jedno¶ci, powsta³o z tego, co miliony
Niemców odczuwa³y w swoich sercach jako najokropniejszy znak konfliktu miêdzy braæmi;
dla niemieckiej cesarskiej korony odniesiono zwyciêstwo w rzeczywisto¶ci na polu bitwy pod
Koniggrate, a nie w walkach dooko³a Pary¿a, jak powszechnie utrzymywano. Powstanie
Cesarstwa Niemieckiego nie by³o rezultatem ¿adnego wspólnego pragnienia, wynik³ego ze
wspólnych metod, ale raczej wynikiem przemy¶lanej walki o hegemoniê, z której to walki
zwyciêskie wysz³y Prusy.
Dlatego nie ma czego ¿a³owaæ, je¿eli du¿a liczba ludzi chce uzyskaæ ten sam cel:
zwyciê¿a wtedy bardziej bystry i silny cz³owiek.
Drugi powód nie jest tragiczny, ale godny politowania. Wynika on ze wspomnianej
mieszaniny zawi¶ci, chciwo¶ci, ambicji i gotowo¶ci do kradzie¿y, która niestety pojawia siê -
czêsto po³±czona ze sprawami interesuj±cymi ludzko¶æ.
Od chwili, w której nasz ruch zacz±³ dzia³aæ i przyj±³ swój w³asny, indywidualny
program, przychodz± ludzie twierdz±cy, ¿e walcz± o ten sam cel. Nie oznacza to, ¿e oni
zamierzaj± uczciwie zaj±æ swoje miejsce w szeregach ruchu i w ten sposób uznaæ jego
prawo pierwszeñstwa, ale to, ¿e chc± okra¶æ jego program i utworzyæ now±, opart± na nim
partiê.
Powstanie ca³ej liczby nowych grup, partii itp. nazywaj±cych siebie
"nacjonalistycznymi" w latach 1918-1919 by³o naturalnym rozwojem i odby³o siê bez zas³ug
ich twórców. Do 1920 roku Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza stopniowo
zaczê³a siê wy³aniaæ jako zwyciêska partia. Nic tak doskonale nie dowodzi prawdziwej
szczero¶ci pewnych indywidualnych za³o¿ycieli jak fakt, ¿e kilkunastu z nich zdecydowa³o siê
z godn± podziwu szybko¶ci± po¶wiêciæ swój w³asny, oczywi¶cie mniej popularny ruch, to
znaczy zakoñczyæ jego dzia³alno¶æ i przy³±czyæ go bezwarunkowo do ruchu silniejszego.
Przypadek ten dotyczy³ szczególnie protagonisty Niemieckiej Partii Socjalistycznej w
Nurembergu Julian a Streichera. Dwie partie rozpoczê³y dzia³alno¶æ z podobnymi celami -
ale poza tym by³y ca³kowicie niezale¿ne jedna od drugiej. Jakkolwiek Streicher zaraz, gdy
tylko przekona³ siê wyra¼nie i bezspornie o przewa¿aj±cej sile i wiêkszym wzro¶cie
liczebnym Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotnicze), przesta³ pracowaæ dla
Niemieckiej Partii Socjalistycznej i zaapelowa³ do swoich zwolenników, aby stanêli w jednym
szeregu z Narodowosocjalistyczn± Niemieck± Parti± Robotnicz±, która wysz³a zwyciêsko ze
wspó³zawodnictwa i po³±czyli siê z ni± w celu kontynuowania walki o wspóln± sprawê.
Decyzja wysoko chwalebna, ale trudna dla niego jako mê¿czyzny.
Nigdy nie mo¿na zapomnieæ, ¿e ¿adne naprawdê wielkie cele nie by³y osi±gniête
przez koalicje, ale powsta³y one z powodu sukcesu jednego, pojedynczego cz³owieka.
Zwyciêstwa osi±gniête przez koalicjê, dziêki naturze ich ¼ród³a, zawieraj± od samego
pocz±tku nasiona przysz³ego rozk³adu i trac± w rzeczywisto¶ci to, co by³o wcze¶niej zdobyte.
Wielkie przemiany my¶li, które rzeczywi¶cie rewolucjonizuj± ¶wiat, s± wynikiem tytanicznych
walk prowadzonych przez indywidualne si³y - nigdy przedsiêwziêæ prowadzonych przez koalicjê.
Dlatego nigdy narodowe pañstwo nie bêdzie stworzone przez niepewn± wolê
nacjonalistycznego zwi±zku robotników, lecz tylko przez nieugiêt± si³ê woli jednego ruchu,
który po pokonaniu wszystkich pozosta³ych zwyciê¿y.