ROZDZIA£ II
Pañstwo
Ju¿ w latach 1920-1921 ¶wiat bur¿uazyjny, który potêpia³ nasz stosunek do pañstwa,
oskar¿y³ nasz m³ody ruch. Z tego powodu partie polityczne wszelkiego rodzaju uzna³y, ¿e
trzeba przy pomocy wszystkich mo¿liwych ¶rodków zniszczyæ m³odego, k³opotliwego
obroñcê ¶wiatopogl±du. Oni rozmy¶lnie zapomnieli o tym, ¿e ¶wiat bur¿uazyjny reprezentuje
pogl±d, i¿ pañstwo nie jest jednolitym cia³em, a wiêc nie ma i byæ nie mo¿e logicznej definicji
tego s³owa.
W dodatku w naszych wy¿szych szko³ach pañstwowych nauczyciele, wyk³adowcy
prawa pañstwowego, musz± znajdowaæ uzasadnienie dla mniej lub wiêcej szczê¶liwego bytu
pañstwa, które im p³aci. Gorsza konstytucja pañstwa, g³upsza, bardziej napuszona i mniej
zrozumia³a - to okre¶lenia powsta³e z takiej w³a¶nie przyczyny. Jak na przyk³ad móg³
profesor wy¿szej uczelni napisaæ kiedy¶ o znaczeniu i celu pañstwa w kraju, którego byt
pañstwowy jest najgorsz± potworno¶ci± XX wieku? Naprawdê trudne zadanie!
Mo¿na wyró¿niæ w¶ród nich trzy grupy:
Do pierwszej grupy mo¿na zaliczyæ tych, którzy widz± pañstwo jako wiêcej czy mniej
dobrowolny zbiór ludzi pod administracj± rz±du. Dla nich istnienie pañstwa stanowi wy³±cznie
¿±danie jego nienaruszalno¶ci. Na poparcie tej szalonej koncepcji ludzkiego umys³u
wyra¿aj± podziw dla tak zwanego "pañstwowego autorytetu".
To nie pañstwo ma s³u¿yæ ludziom, ale ludzie maj± oddawaæ cze¶æ autorytetowi
pañstwa, który przybiera ostatecznie formê ducha biurokracji.
Druga grupa nie uwa¿a, aby autorytet pañstwa by³ wy³±cznym i jedynym celem
pañstwa, ale liczy siê tu jeszcze dobro poddanych. Rozwa¿anie "wolno¶ci" niew³a¶ciwie
rozumiane przez wiêkszo¶æ wchodzi w sk³ad tej koncepcji pañstwa. Sam fakt, ¿e istnieje
rz±d, nie jest wystarczaj±cym powodem, by otaczaæ go najwy¿sz± czci±, ale musi zdaæ
egzamin pod wzglêdem praktycznym. Najwiêcej zwolenników tego pogl±du jest w¶ród
naszego, niemieckiego mieszczañstwa, a szczególnie w¶ród liberalnych demokratów.
Trzecia grupa jest liczebnie najs³absza. Postrzega ona pañstwo jako ¶rodek realizacji
bardzo niejasno wyobra¿onych tendencji polityki si³y przez zjednoczony naród, mówi±cy tym
samym jêzykiem.
Naprawdê móg³ niepokoiæ sposób, w jaki ludzie, wyra¿aj±c przez ostatnie sto lat
swoje pogl±dy - wiêkszo¶æ z nich w dobrej wierze - u¿ywali s³owa "germanizacja". Pamiêtam,
jak w mojej m³odo¶ci to s³owo prowadzi³o do zaskakuj±co b³êdnych koncepcji. W pangermañskich
krêgach sugerowano, ¿e z pomoc± rz±du mo¿na pomy¶lnie dokonaæ
germanizacji s³owiañskiej ludno¶ci Austrii. Trudno sobie wyobraziæ, ¿e ktokolwiek móg³
my¶leæ, ¿e z Murzyna albo Chiñczyka mo¿na zrobiæ Niemca, tylko dlatego, ¿e nauczy³ siê
jêzyka niemieckiego i mo¿e mówiæ nim przez resztê swego ¿ycia oraz g³osowaæ na jakie¶
niemieckie partie polityczne.
Ten proces oznacza pocz±tek mieszania naszej rasy i w naszym przypadku nie
germanizacjê, ale niszczenie niemieckiego elementu.
Poniewa¿ narodowo¶æ, a raczej rasa nie jest spraw± jêzyka, ale krwi, mo¿na by by³o
prowadziæ dyskusjê o germanizacji, gdyby ten proces móg³ spowodowaæ wymianê krwi. Jest
to jednak niemo¿liwe. To musia³oby siê odbyæ przez zmieszanie krwi, co oznacza³oby
obni¿enie poziomu wy¿szej rasy.
Historia pokazuje, ¿e mia³a miejsce germanizacja "ziemi", dokonana przez naszych
przodków mieczem, która przynios³a korzy¶ci, poniewa¿ to by³a kolonizacja dokonana dziêki
rolnictwu. Zawsze, kiedy obc± krew wprowadzano do cia³a naszego narodu, nieszczê¶liwym
skutkiem tego faktu by³a utrata naszego narodowego charakteru.
G³ówn± zasad±, któr± musimy zauwa¿yæ, jest to, ¿e pañstwo nie jest celem, ale
¶rodkiem. Jest podstaw±, na której opiera siê kultura, ale ono nie da³o jej pocz±tku. To raczej
obecno¶æ rasy wyposa¿onej w mo¿liwo¶ci cywilizacyjne wytworzy³a j±. Mog³yby byæ setki
modeli pañstwa na ¶wiecie, ale je¿eli skoñczy³oby siê aryjskie podtrzymywanie kultury, nie
istnia³aby ona obecnie na intelektualnym poziomie najwiêkszych narodów. Mo¿emy i¶æ
nawet dalej i powiedzieæ, ¿e fakt, i¿ ludzie kszta³tuj± pañstwa, nie eliminuje mo¿liwo¶ci
zaniku ludzkiej rasy, zak³adaj±c, ¿e wiêksze intelektualnie zdolno¶ci i mo¿liwo¶ci
przystosowania zaczynaj± gubiæ.
St±d koniecznym warunkiem dla stworzenia lepszej natury ludzkiej nie jest pañstwo,
ale rasa, która posiada w tym celu niezbêdne w³asno¶ci.
Narody czy jeszcze lepiej rasy, posiadaj±ce kulturalne i twórcze talenty, maj± te
po¿±dane, ukryte zalety, choæby nawet zewnêtrzne okoliczno¶ci, niekorzystne w danym
momencie, wstrzymywa³y ich rozwój. Dlatego jest oburzaj±cym przedstawianie Niemców w
erze przedchrystusowej jako pozbawionych kultury barbarzyñców. Nigdy nimi nie byli.
Surowy klimat pó³nocnej ojczyzny zmusza³ ich do ¿ycia w warunkach, które stawa³y na
drodze rozwoju ich twórczych zdolno¶ci. Je¿eli nie by³o tam ¿adnego klasycznego,
antycznego ¶wiata i gdy przybywa³ on do ³askawszych, po³udniowych krajów, spotyka³ siê z
technicznymi urz±dzeniami stworzonymi dziêki wykorzystaniu dla swoich celów ni¿szych ras
i zdolno¶ci tworzenia kultury, które w nich drzema³y i umo¿liwi³y stworzenie kwitn±cego i tak
wspania³ego ¶wiata, jak w rzeczywisto¶ci mia³o to miejsce w przypadku Greków.
Dopiero kiedy naród jest zdrowy we wszystkich czê¶ciach, na ciele i duszy, wtedy
rado¶æ z przynale¿no¶ci do niego mo¿e odpowiednio wzrosn±æ do tego wznios³ego uczucia,
które my nazywamy narodow± dum±. Ale ta wznios³a duma pojawi siê tylko w cz³owieku,
który zna wielko¶æ swojego narodu. Obawa przed szowinizmem, która jest odczuwana w
naszych czasach, jest oznak± jego bezsilno¶ci. Ten ¶wiat niew±tpliwie przechodzi okres
wielkich zmian. Pytanie, czy wynik bêdzie dobry dla ludno¶ci aryjskiej, czy przyniesie on
korzy¶ci nie¶miertelnemu ¯ydowi?
Dlatego zadaniem narodowego pañstwa bêdzie zachowanie rasy i dostosowanie jej
do spe³nienia koñcowych i najwiêkszych decyzji na tym globie przez odpowiednie
wykszta³cenie swojej m³odzie¿y. Naród, który bêdzie pierwszy na tym polu, osi±gnie zwyciêstwo.
Z punktu widzenia rasy wykszta³cenie powinno byæ zakoñczone s³u¿b± w armii.
W³a¶nie dla zwyk³ych Niemców okres s³u¿by wojskowej powinien byæ zakoñczeniem
normalnej edukacji.
Chocia¿ bêdzie siê przyk³adaæ wielk± wagê do cielesnego i umys³owego szkolenia w
narodowym pañstwie, wybór najlepszych jednostek bêdzie bardzo wa¿ny. Jest to traktowane
dzisiaj bardzo przypadkowo. Sta³o siê regu³±, ¿e dzieci rodziców lepszej klasy w dobrych
okoliczno¶ciach uwa¿a siê za nadaj±ce siê do wy¿szego szkolenia.
Kwestia talentu odgrywa podrzêdn± rolê. Ocena talentu mo¿e byæ tylko wzglêdna.
Syn farmera mo¿e mieæ daleko wiêkszy talent ni¿ syn tych rodziców, którzy od wielu pokoleñ
maj± za sob± wysok± pozycjê. chocia¿ ich dziecko ustêpuje talentem dziecku zwyk³ego
obywatela. Nie ma to ¿adnego zwi±zku z mniejszym czy wiêkszym talentem, ale jest
zakorzenione w zasadniczo wiêkszym bogactwie wra¿eñ otrzymanych przez dziecko jako
rezultat jego bardziej wszechstronnego wykszta³cenia i bardziej zró¿nicowanego ¶rodowiska
jego ¿ycia.
Wiedza uzyskana przez wt³aczanie nie wytworzy twórczych jako¶ci, ale tylko te, które
s± inspirowane przez talent. Jednak¿e nikt w Niemczech nie przyk³ada do tego obecnie
¿adnej wagi. Tylko krzycz±ca potrzeba mo¿e to ujawniæ.
Oto jest nastêpne edukacyjne zadanie dla narodowego pañstwa. Jego obowi±zkiem
nie jest ograniczenie decyduj±cego wp³ywu znajduj±cego siê w rêkach panuj±cej obecnie
klasy spo³ecznej, ale wyselekcjonowanie najbardziej kompetentnych umys³ów z ca³ej masy
narodu i awansowanie ich na miejsce ich dostojeñstwa. Obowi±zkiem pañstwa jest
przekazaæ pewn± okre¶lon± edukacjê w narodowej szkole przeciêtnemu dziecku, jednak
musi ono tak¿e dysponowaæ talentem, z którego czerpaæ bêdzie rado¶æ. Pañstwo powinno
uznawaæ za swój najwy¿szy obowi±zek otwieranie drzwi pañstwowych instytucji dla
wy¿szego wykszta³cenia bez wzglêdu na to, jakiego rodzaju talent pojawi siê w danej klasie.
Jest jeszcze inny powód, dla którego pañstwo powinno zwracaæ uwagê na tê sprawê.
W Niemczech szczególnie inteligencka klasa jest tak mocno zamkniêta w sobie i oddzielona
od reszty ¶wiata, ¿e nie ma powi±zañ ¿yciowych z ni¿szymi od niej klasami. To rodzi dwa
chorobliwe skutki: po pierwsze ta klasa nie ma ¿adnego zrozumienia i sympatii u ludzi. Zbyt
d³ugo by³a odciêta od wszystkich powi±zañ z nimi, aby mog³a posiadaæ konieczne,
psychologiczne zrozumienie u ludzi. By³a dla nich obca. Po drugie - tej wy¿szej klasie
brakuje podstawowej si³y woli, która jest zawsze s³absza po¶ród inteligencji ni¿ w
prymitywnych masach. Bóg wie, ¿e my, Niemcy, nigdy nie zawiedli¶my w dziedzinie wiedzy,
ale zawiedli¶my jako naród najwiêcej, je¿eli chodzi o si³ê woli i determinacjê. Im wiêkszymi
intelektualistami byli nasi mê¿owie stanu, tym s³absza okazywa³a siê wiêkszo¶æ z nich w
realnych osi±gniêciach. By³o nasz± narodow±, smutn± dol±, ¿e musieli¶my walczyæ o ¿ycie
ojczyzny pod przewodnictwem kanclerza, który by³ filozofuj±cym cherlakiem. Je¿eli
byliby¶my prowadzeni przez jakiego¶ krzepkiego mê¿czyznê z ludu, zamiast Bretchmana
Hollwega, grenadiera - nasza heroiczna krew nie by³aby przelana na pró¿no. Ponadto
przesadnie intelektualne cechy materia³u, z którego nasi przywódcy zostali ukszta³towani,
zapewni³y najlepszych mo¿liwych sprzymierzeñców dla tych ³ajdaków z listopada.
Rzymski ko¶ció³ katolicki daje przyk³ad, dziêki któremu mo¿na siê du¿o nauczyæ.
Celibat obowi±zuj±cy jego kap³anów zmusza go do przyci±gania przysz³ych pokoleñ do
kap³añstwa nie ze swoich w³asnych szeregów, ale z mas ludzkich. Wiêkszo¶æ ludzi jest
nie¶wiadoma tej szczególnej roli celibatu. Jest on podwalin± ¿ywotnej si³y i wynikiem
instynktu samozachowawczego tej starej instytucji. Bêdzie obowi±zkiem narodowego
pañstwa w jego edukacyjnych mo¿liwo¶ciach zajêcie siê ci±g³ym odnawianiem inteligenckiej
klasy przez ¶wie¿± krew z do³ów. Obowi±zkiem ci±¿±cym na pañstwie jest wybieranie z
ogromn± trosk± i dok³adno¶ci± ze wszystkich nacjonalistów, z ca³ego materia³u ludzkiego "
ludzi dysponuj±cych oczywistym, naturalnym talentem i wcielanie ich do s³u¿by pañstwowej.
W naszym ¦wiecie, takim jakim jest on obecnie, nie wydaje siê to mo¿liwe. Ca³a ta praca ma
podwójne znaczenie, czysto moralne i idealistyczne. Jej materialna warto¶æ polega na
znaczeniu wykonanej pracy, mierzonej nie przez materialny aspekt, ale przez jej
podstawow± potrzebê, gdzie - idealnie rzecz ujmuj±c - istnieje równo¶æ od momentu, gdy
ka¿da jednostka w swojej sferze, cokolwiek by to nie by³o, mobilizuje siê sama, aby zrobiæ
wszystko, co jest w jej mocy.
Ocena warto¶ci mê¿czyzny musi zale¿eæ od sposobu, w jaki wykonuje zadanie
powierzone mu przez spo³eczeñstwo. Dla jednostki praca jest tylko ¶rodkiem, a nie celem jej
egzystencji. Musi ona raczej kontynuowaæ formowanie i doskonalenie siebie jako
mê¿czyzny, ale jest to mo¿liwe tylko w ramach kultury, w której ona uczestniczy i która musi
mieæ zawsze swoje podwaliny w pañstwie. Obecny czas pracuje na swój w³asny upadek -
wprowadza powszechne prawo g³osowania, mówi o ró¿nych prawach i nie mo¿e podaæ
¿adnego powodu dla takiego my¶lenia. W jego oczach materialne profity s± wyrazem
warto¶ci cz³owieka, w ten sposób przekre¶la podstawê najszlachetniejszej równo¶ci, która by
mog³a istnieæ.
Równo¶æ nigdy nie opiera siê i nie mo¿e siê opieraæ na samych osi±gniêciach
cz³owieka, ale mo¿na za³o¿yæ, ¿e ka¿dy cz³owiek wype³nia swoje specjalne zobowi±zania.
Tylko to mo¿e odsun±æ na bok szansê, kiedy ocenia siê warto¶æ cz³owieka i ka¿dy cz³owiek
odczuwa swoje znaczenie. Prawdopodobne, ¿e z³oto sta³o siê jedyn± dominuj±c± si³± w
obecnym ¿yciu; jednak przyjdzie czas, kiedy ludzie ugn± siê przed wiêkszymi bogami. Dzisiaj
jest du¿o takich, którzy zawdziêczaj± sw± egzystencjê pragnieniu posiadania dóbr, ale
niewielu jest w³±czonych w to posiadanie. Jednym z zadañ naszego ruchu jest wykorzystanie
perspektywy czasu, w której da siê jednostce to, czego ona potrzebuje do ¿ycia, ale tak¿e
utrzymanie zasady, ¿e cz³owiek nie ¿yje tylko dla dóbr materialnych. Znajdzie to wyraz w
m±drym stopniowaniu zarobków, tak aby umo¿liwi³o to ka¿demu robotnikowi byæ pewnym
jutra.
To powinno byæ mo¿liwe na ¶wiecie, gdzie setki tysiêcy mê¿czyzn zwi±zanych tylko
przykazaniami ko¶cio³a ochotniczo poddaje siê celibatowi.
Je¿eli pokolenie cierpi na s³abo¶ci, o których wiadomo i do których siê przyznaje, i
je¿eli ono zadowala siê - jak to ma miejsce dzisiaj w naszym bur¿uazyjnym ¶wiecie - tylko
deklaracj±, ¿e nic nie mo¿e byæ zrobione w tej sprawie, to takie spo³eczeñstwo jest skazane
na upadek.
Nie, my wszyscy musimy odrzuciæ poddanie siê temu rozczarowaniu. Nasza obecna
bur¿uazja jest teraz zbyt chora i niezdolna do dokonania wielkiego zadania dla ludzko¶ci.
Ona jest chora - w mojej opinii - nie od rozmy¶lnego zepsucia, ale od olbrzymiej indolencji i
od wszystkiego, co z niej wyp³ywa. Ju¿ dawno kluby polityczne, które skupi³y siê pod
pospolit± nazw± partii bur¿uazyjnych - nie by³y niczym innym, jak tylko towarzystwami
reprezentuj±cymi pewne odrêbne klasy i zawody i poza chronieniem samolubnych interesów,
jak tylko to potrafi±, nie maj± nic wznio¶lejszego do roboty. Oczywistym jest, ¿e bractwo
polityków bur¿uazyjnych, tak jak nasze, dostosowane jest tylko do walki; szczególnie, gdy
druga strona nie sk³ada siê z ostro¿nych sklepikarzy, ale z proletariackich mas, burzliwie
powsta³ych i ca³kowicie zdeterminowanych.
Obowi±zkiem pañstwa jest przemieniæ m³od± latoro¶l w warto¶ciowy instrument dla
pó¼niejszego powiêkszenia rasy. Maj±c to na wzglêdzie pañstwo narodowe musi tak
kierowaæ swoj± prac± edukacyjn±, aby na pierwszym miejscu nie by³o wpompowywanie
czystej , wiedzy, ale rozwijanie zdrowych cia³. Potem przychodzi czas na rozwój zdolno¶ci
umys³owych. Zawsze Zaczyna siê od formowania charakteru, szczególnie rozwijania si³y woli
i determinacji po³±czonej z nauczaniem przyjmowania odpowiedzialno¶ci z rado¶ci± i dopiero
na koñcu przychodzi czas na przekazywanie czystej wiedzy.
Pañstwo narodowe musi opieraæ siê na za³o¿eniu, ¿e cz³owiek o ¶rednim
wykszta³ceniu, ale zdrowy cia³em, o silnym charakterze, wype³niony radosn± pewno¶ci±
siebie i si³± woli jest wiêksz± warto¶ci± dla spo³eczeñstwa ni¿ wysoko wykszta³cony cherlak.
Dlatego rozwijanie cia³a w narodowym pañstwie nie jest spraw± jednostki, nawet nie
jest spraw± dotycz±c± tylko rodziców, która jest drugo lub nawet trzeciorzêdnym obiektem
zainteresowania spo³eczeñstwa, ale jest nakazem zwi±zanym z utrzymaniem rasy, któr±
pañstwo ma broniæ i chroniæ. Pañstwo musi tak rozk³adaæ swoj± pracê edukacyjn±, ¿eby
m³ode cia³a by³y kszta³towane we wczesnym dzieciñstwie i otrzymywa³y konieczn± hardo¶æ
potrzebn± w pó¼niejszym ¿yciu. Musi siê ono w szczególno¶ci troszczyæ o to, aby nie dorasta³y
pokolenia pozostaj±ce w domach.
Szko³y w narodowym pañstwie powinny pozostawiaæ wiêcej czasu na æwiczenia
cielesne. Nie powinno byæ dnia, w którym ch³opiec nie mia³by przynajmniej jednogodzinnego
æwiczenia cielesnego, zarówno rano, jak i po po³udniu, w grach i gimnastyce. W
szczególno¶ci nie powinien byæ pomijany boks, który wielu "nacjonalistów" uwa¿a za brutalny
i bezwarto¶ciowy. To niewiarygodne, jak fa³szywe pojêcia s± rozpowszechniane o nim
pomiêdzy wykszta³conymi lud¼mi. Oni uwa¿aj± za naturalne i godne honoru, aby m³ody cz³owiek
nauczy³ siê walczyæ i walczy³ w pojedynkach, ale ¿eby boksowaæ siê z brutalno¶ci±?
Dlaczego? Nie ma takiego sportu, który bardziej pobudza ducha ataku ni¿ boks. Wymaga on
b³yskawicznej decyzji, utwardza i czyni giêtkim cia³o. Dla dwóch m³odych ch³opców nie jest
bardziej brutalne za³atwianie sporu piê¶ciami ni¿ wypolerowan± ta¶m± stali. Je¿eli ca³a
nasza inteligencja nie by³aby wy³±cznie wytrenowana w wysokoklasowym zachowaniu i
zamiast tego nauczy³aby siê dok³adnie boksowaæ, nie by³oby niemieckiej rewolucji tyranów,
dezerterów i poddanych. To by³o mo¿liwe tylko dlatego, ¿e nasz system wy¿szego
wykszta³cenia nie produkuje mê¿czyzn, ale urzêdników, in¿ynierów, prawników i - aby
podtrzymaæ tê intelektualn± ¿ywotno¶æ - profesorów.
Nasze intelektualne kierownictwo zawsze uzyskiwa³o wspania³e rezultaty, ale
kszta³towanie naszej si³y woli by³o poni¿ej krytyki.
Nasz naród niemiecki, który teraz znajduje siê w stanie za³amania, przez ka¿dego
kopany, potrzebuje sugestywnej si³y wytworzonej przez pewno¶æ siebie. Ta pewno¶æ siebie
musi byæ wykszta³cona w m³odszych cz³onkach narodu, pocz±wszy od dzieciñstwa. Ca³a
edukacja i æwiczenia musz± byæ skierowane tak, aby wpoiæ im przekonanie, ¿e przewy¿szaj±
innych. Przez si³ê cielesn± i zrêczno¶æ m³odzie¿ musi odzyskaæ wiarê w niezwyciê¿ono¶æ
swego narodu. To, co kiedy¶ prowadzi³o niemieckie zastêpy do zwyciêstwa, by³o sum±
pewno¶ci, któr± ka¿da jednostka czu³a w sobie, a wszyscy czuli j± w swoich przywódcach.
Istnieje przekonanie, ¿e wolno¶æ mo¿e byæ jeszcze raz osi±gniêta. Ale to przekonanie mo¿e
byæ tylko koñcowym produktem uczucia, odczuwanym przez miliony jednostek.
Niech nikt nie pope³nia w zwi±zku z tym b³êdu: tak jak olbrzymi by³ upadek naszego
narodu, tak rozleg³y musi byæ wysi³ek, aby pewnego dnia zakoñczyæ ten nieszczê¶liwy stan.
Tylko przez ogromny wp³yw narodowej si³y woli, wolno¶æ i namiêtne po¶wiêcenie mo¿emy
odtworzyæ to, co zaginê³o w nas. Obowi±zkiem narodowego pañstwa jest kszta³towanie
sprawno¶ci cielesnej nie tylko w czasie urzêdowych lat szkolnych, ale tak¿e po skoñczeniu
szko³y musi pilnowaæ ono tego tak d³ugo, jak d³ugo m³ody mê¿czyzna rozwija siê fizycznie, a
wtedy rozwój ten oka¿e siê b³ogos³awieñstwem dla niego.
G³upio jest my¶leæ, ¿e prawo pañstwa do nadzorowania swoich m³odych obywateli
koñczy siê nagle z ukoñczeniem przez nich szko³y, a potem powtórnie zaczyna, kiedy
rozpoczynaj± s³u¿bê wojskow±.
Prawo to jest obowi±zkiem jednakowo równym we wszystkich okresach. Armia tak¿e
nie mo¿e jedynie uczyæ mê¿czyzny, jak ma maszerowaæ i staæ na baczno¶æ, ale musi
funkcjonowaæ jako koñcowa i najwy¿sza szko³a narodowego kszta³cenia. M³ody rekrut musi
oczywi¶cie nauczyæ siê pos³ugiwania broni±, ale w tym samym czasie musi on tak¿e
kontynuowaæ swoje szkolenie potrzebne w przysz³ym ¿yciu. Ta szko³a przekszta³ci ch³opca w
mê¿czyznê; nie tylko nauczy siê pos³uszeñstwa, ale bêdzie szkolony z my¶l± o dowodzeniu
kiedy¶ w przysz³o¶ci. Nauczy siê byæ cichy nie tylko wtedy, kiedy jest karcony, ale tak¿e
znosiæ niesprawiedliwo¶æ w ciszy, je¿eli bêdzie taka potrzeba.
Umocniony przekonaniem o w³asnej sile, wype³niony "duchem cia³a", którego bêdzie
odczuwa³ wspólnie z innymi, ch³opiec uzyska przekonanie, ¿e jego naród jest niezwyciê¿ony.
Kiedy skoñczy siê jego s³u¿ba wojskowa, musi byæ w stanie wykazaæ siê dwoma
¶wiadectwami: dokumentem stwierdzaj±cym, ¿e jest prawnym obywatelem pañstwa,
umo¿liwiaj±cym mu uczestnictwo w sprawach publicznych, i ¶wiadectwem zdrowia,
wykazuj±cym, ¿e jest gotów do zawarcia ma³¿eñstwa.
W przypadku wykszta³cenia kobiety g³ówny nacisk powinien byæ po³o¿ony na
æwiczenia cielesne, nastêpnie na rozwój charakteru i na koñcu - intelektu. Ale absolutnym
celem wykszta³cenia kobiety musi byæ przygotowanie jej do roli matki.
Jak rzadko podczas wojny s³yszano skargi na to, ¿e tylko nieliczni ludzie byli w stanie
utrzymaæ jêzyk za zêbami i dlatego tak trudno by³o dochowaæ wa¿nych tajemnic przed
nieprzyjacielem. Ale rozwa¿ sam, czy wykszta³cenie niemieckie przed wojn± kiedykolwiek
uwa¿a³o milczenie za cechê mêsk±? Nie, istniej±cy wówczas system szkolny uwa¿a³ je za
sprawê b³ah±. Ale ta b³aha sprawa kosztuje pañstwo niewyobra¿alne miliony w wydatkach
prawnych, poniewa¿ dziewiêædziesi±t procent przypadków znies³awienia i im podobnych
powstaje po prostu z nieumiejêtno¶ci utrzymania milczenia.
Nasz handel narodowy nieustannie cierpi z powodu ujawniania tajemnic wytwórców,
bêd±cych wynikiem nieuwagi i ka¿de tajne przygotowania do obrony kraju s± iluzoryczne,
poniewa¿ ludzie nie nauczyli siê trzymaæ jêzyka za zêbami i nigdy nie potrafi± dochowaæ
tajemnicy. Na wojnie ta pasja plotkowania mo¿e kosztowaæ przegrane bitwy i byæ
podstawow± przyczyn± z³ego zakoñczenia wojny. Trzeba zdawaæ sobie sprawê z tego, ¿e
nie mo¿na nauczyæ doros³ego mê¿czyzny tego, czego nie wykszta³cono w m³odo¶ci.
Nie istnieje dzisiaj w naszych szko³ach ¶wiadomy rozwój wznio¶lejszych jako¶ci. Od
tej chwili problem ten trzeba rozwa¿aæ w ca³kowicie innym ¶wietle. Godno¶æ zaufania,
gotowo¶æ do po¶wiêcenia siebie, milczenie s± cnotami, których potrzebuje wielki naród, a
nauczanie ich w naszych szko³ach jest wa¿niejsze od ogromu materia³u naukowego, który
wype³nia program szkolny. Dlatego praca edukacyjna w pañstwie narodowym musi k³a¶æ
du¿y nacisk na formowanie charakteru, krok po kroku z kszta³towaniem cia³a. Wiele
moralnych wad przylegaj±cych teraz do cia³a narodu mog³oby byæ przez konsekwentne
szkolenie w du¿ej mierze z³agodzone, je¿eli nawet nie ca³kowicie wykorzenione. Ludzie
czêsto siê skar¿yli, ¿e przez listopad i grudzieñ 1918 roku spotyka³y ich niepowodzenia na
ka¿dym kroku i ¿e od monarchy w dó³ do ostatniego dowódcy dywizyjnego, nikt nie móg³
zdobyæ siê na odwagê, aby podj±æ jak±kolwiek niezale¿n± decyzjê. Ten okropny fakt jest
przekleñstwem naszego kszta³cenia i wówczas, w tej bolesnej katastrofie, pojawi³o siê na
szerok± skalê to, co by³o zwykle obecne w mniejszych sprawach. W³a¶nie ten brak si³y woli,
a nie brak materia³u wojennego, sprawia, ¿e dzisiaj jeste¶my niezdolni do powa¿nego oporu.
Le¿y to g³êboko w naszym narodzie i powstrzymuje nas przed podejmowaniem decyzji
po³±czonej z ryzykiem, tak jak gdyby wielko¶æ w dzia³aniu nie sk³ada³a siê z popisów
¶mia³o¶ci.
Powiod³o siê niemieckiemu genera³owi, który nie zdaj±c sobie z tego sprawy, odkry³
klasyczn± formu³ê dla tej miernej potrzeby decyzji - powiedzia³ on: "Ja nigdy nie dzia³am,
dopóki nie mogê liczyæ na piêædziesi±t jeden procent sukcesu ". Te piêædziesi±t jeden
procent stanowi podsumowanie tragedii niemieckiej klêski. Obecny terror braku
odpowiedzialno¶ci jest w³a¶nie w tym zawarty. Wina le¿y w wykszta³ceniu m³odych. Przenika
ca³e publiczne ¿ycie i znajduje swoje oparcie w instytucji rz±du parlamentarnego.
Narodowe pañstwo musi w przysz³o¶ci zwracaæ baczn± uwagê na kszta³towanie si³y
woli i decyzji, musi zaszczepiæ w sercach m³odych, pocz±wszy od dzieciñstwa, rado¶æ z
odpowiedzialno¶ci i odwagê przyznawania siê otwarcie do win.
Przekazywanie wiedzy, które dzisiaj stanowi ca³e wykszta³cenie pañstwowe, mo¿e
byæ zaadaptowane przez narodowe pañstwo z pewnymi zmianami, które mog± byæ
rozwa¿ane wed³ug trzech kategorii. Na pierwszym miejscu trzeba przyj±æ, ¿e m³odzieñczy
umys³ nie mo¿e byæ obci±¿ony przedmiotami, których w dziewiêædziesiêciu procentach nie
potrzebuje i z tego powodu zapomina. We¼my przyk³ad zwyk³ego urzêdnika pañstwowego,
który ukoñczy³ gimnazjum (publiczn± szko³ê dzienn±) lub szko³ê matematycznoprzyrodnicz±,
maj±cego trzydzie¶ci sze¶æ, czterdzie¶ci lat. Jak niewiele on zachowa³ z tego
wszystkiego, co w niego wt³oczono!
System nauczania, który tu ogólnie wskazujê, bêdzie ca³kowicie wystarczaj±cy dla
wiêkszo¶ci m³odych ludzi; pozostali, którym potrzebna bêdzie znajomo¶æ jêzyka, mog±
studiowaæ ca³kowicie wed³ug w³asnego wyboru. On tak¿e zapewni podczas szkolnego dnia
czas na Æwiczenia cielesne i na - wskazane ju¿ wcze¶niej przeze mnie - zwiêkszone
potrzeby pod innymi wzglêdami.
Szczególnie rozwa¿one musz± byæ zmiany w metodach nauczania historii. W
dziewiêædziesiêciu dziewiêciu przypadkach na sto wyniki obecnego systemu s± godne
ubolewania. Kilka dat i nazwisk s± wszystkim, co pozostaje, podczas gdy szerokie, jasne
tematy s± ca³kowicie nieobecne w szkole. Zasadnicze tematy, które naprawdê maj±
znaczenie, nigdy nie s± nauczane, odkrycie wewnêtrznego znaczenia potoku dat i kolejno¶ci
wydarzeñ pozostawia siê mniej lub wiêcej utalentowanemu geniuszowi jednostki.
Ograniczenie materia³u w nauczaniu historii musi zostaæ rozwa¿one. Historii nie
studiuje siê zwykle po to, aby odkryæ, co siê wydarzy³o, ale po to, aby mog³a ona dawaæ
wskazówki na przysz³o¶æ i pomaga³a w kontynuowaniu egzystencji naszego w³asnego
narodu.
Nie powinna byæ oderwana od studiowania staro¿ytno¶ci. Historia rzymska, w³a¶ciwie
ujêta wed³ug odpowiednich zasad, mo¿e byæ uwa¿ana za najlepsz± instrukcjê nie tylko na
teraz, ale dla wszystkich okresów. Obowi±zkiem narodowego pañstwa jest dopilnowanie,
¿eby w koñcu napisano historiê ¶wiata, w której kwestia rasy zajmuje dominuj±c± pozycjê.
Niewielkie sprawozdanie, przeprowadzone przez nasze dzisiejsze szkolnictwo,
szczególnie w szko³ach ¦rednich, dotycz±ce zawodów wykonywanych w pó¼niejszym ¿yciu,
najlepiej udowadnia fakt, ¿e mê¿czy¼ni po ukoñczeniu trzech ca³kiem ró¿nych szkó³ mog±
wykonywaæ ten sam zawód. Liczy siê tylko ogólne wykszta³cenie, a nie wt³aczanie
wyspecjalizowanej wiedzy. Ale przypadki wymagaj±ce takiej wiedzy nie mog± byæ
uwzglêdniane w programie nauczania szkó³ ¶rednich jak to ma miejsce dzisiaj.
Narodowe pañstwo nie mo¿e traciæ czasu na usuwanie takich niedoskona³o¶ci. Drug±
zmian±, której wymaga nasz system szkolny, jest wprowadzenie ostrego podzia³u pomiêdzy
ogólnym a wyspecjalizowanym szkoleniem technicznym. Poniewa¿ to drugie grozi coraz
wiêkszym popadaniem w s³u¿bê mamony, wykszta³cenie ogólne, przynajmniej w swoim
idealnym za³o¿eniu, musi dzia³aæ jako przeciwwaga dla niego.
Musimy trzymaæ siê zasady, ¿e przemys³, nauka techniczna i handel mog± siê
rozwijaæ tylko tak d³ugo, jak d³ugo narodowa spo³eczno¶æ ze wznios³ymi idea³ami stwarza
odpowiednie warunki. Przez to rozumie siê nie materialne samolubstwo, ale gotowo¶æ do
po¶wiêceñ i rado¶æ z wyrzeczenia siê.
Dzisiaj nie ma jasnej definicji pañstwa jako koncepcji; nic nie pozosta³o do nauczenia
poza lokalnym patriotyzmem. W starych Niemczech przybiera³o to g³ów, nie formê cokolwiek
niejasnej gloryfikacji chwilowych potentatów, których znaczna czê¶æ nie przyczyni³a siê do
¿adnej warto¶ciowej oceny wielko¶ci naszego narodu, uwa¿aj±c to od samego pocz±tku za
niemo¿liwe. Rezultat by³ taki, ¿e nasi ludzie jako naród otrzymali bardzo niedoskona³±
koncepcjê niemieckiej historii. Pominiêto w niej najwa¿niejsze zagadnienia. Jest wiêc
oczywiste, ¿e ¿aden cz³owiek nie móg³ nigdy zdobyæ siê na rzeczywisty entuzjazm do
narodu.
Nikt nie wiedzia³, jak uczniom zaprezentowaæ jako wspania³ych bohaterów
znacz±cych ludzi dla naszego narodu, jak skupiæ na nich powszechn± uwagê i stworzyæ w
ten sposób trwa³y sentyment.
Odk±d rewolucja wesz³a do Niemiec, a monarchistyczny patriotyzm zanikn±³ sam,
nauczanie historii sprowadzono do jednego celu, a mianowicie - do zwyk³ego przekazywania
wiedzy. Obecne pañstwo nie ma ¿adnego po¿ytku z narodowego entuzjazmu i nigdy nie
osi±gnie tego, co chce. Istnieje niewielka szansa w trwa³ej, przeciwstawiaj±cej siê sile.
Dlatego nie mo¿e byæ w±tpliwo¶ci, ¿e Niemcy nie utrzyma³yby siê nigdy na polu bitwy przez
cztery i pó³ roku, gdyby ich motto brzmia³o: "za republikê". Ta republika jest popularna w
pozosta³ej czê¶ci ¶wiata.
S³aby mê¿czyzna jest bardziej lubiany przez tych, którzy go wykorzystuj±, ni¿
mê¿czyzna o szorstkich manierach. Rzeczywi¶cie sympatia wroga do tej formy pañstwa
stanowi jego najbardziej niszcz±c± krytykê. Podoba³a im siê Republika Niemiecka i pozwalali
siê jej rozwijaæ, poniewa¿ nie mogli znale¼æ lepszego sprzymierzeñca w ujarzmieniu naszego
narodu.
Narodowe pañstwo musi walczyæ o swoje ¿ycie. Propozycje Dawesa nie pomog± mu
obroniæ siê samemu. "' Dla swojej egzystencji i samoobrony bêdzie wymaga³o w³a¶nie tego,
co ludzie uwa¿aj± za niepotrzebne. Im bardziej doskona³e i warto¶ciowe jest narodowe pañstwo
w formie i w istocie, tym wiêksz± urazê bêd± czuli do niego oponenci i tym bardziej
przeciwstawiali siê jemu.
Wtedy jego najlepsz± ochron± bêd± mieszkañcy, nawet lepsz± ni¿ uzbrojenie. Nie
os³oni± go ¶ciany fortecy, ale ¿ywe ¶ciany mê¿czyzn i kobiet, pe³ne mi³o¶ci do ojczyzny i
fanatycznego, narodowego entuzjazmu.
Trzecie zalecenie dotyczy naukowego nauczania. Narodowe pañstwo bêdzie
traktowaæ naukê jako ¶rodek s³u¿±cy zwiêkszeniu narodowej dumy. Nie tylko ¦wiatowa
historia, ale tak¿e historia cywilizacji musi byæ nauczana pod tym k±tem. Wynalazcê powinno
uwa¿aæ siê za wielkiego cz³owieka. Podziw dla ka¿dego wielkiego czynu musi byæ po³±czony
z dum±, poniewa¿ jego szczê¶liwy twórca jest cz³onkiem naszego narodu. Musimy
najwiêkszych ludzi wydobyæ z masy wielkich nazwisk historii niemieckiej i przedstawiæ ich
m³odzie¿y w tak imponuj±cy sposób, ¿eby mogli siê staæ filarami niewzruszonego,
nacjonalistycznego pañstwa.
Nie ma takich rzeczy jak nacjonalizm wyró¿niaj±cy jak±¶ klasê. Byæ dumnym ze
swojego narodu mo¿na wtedy, je¿eli nie ma klasy, która by zawstydza³a; ale naród, którego
po³owa jest w biedzie, wyczerpany trosk± czy rzeczywi¶cie skorumpowany, przedstawia tak
z³y obraz, ¿e nikt nie mo¿e czuæ siê z niego dumny.